Παρασκευή, 2 Φεβρουαρίου 2018

Τα είδη του τσαγιού και οι ιδιότητες τους


Το τσάι αποτελεί το πιο δημοφιλές ρόφημα στον κόσμο, μετά το νερό.

Ναι, το τσάι περνά σε κατανάλωση ακόμη και τον πολυαγαπημένο σας καφέ. Νομίζετε ότι το τσάι εξαντλείται σε ένα φλιτζάνι βραστό νερό; Λάθος! Το τσάι είναι πολύ περισσότερα από αυτό και έχει μεγάλο ενδιαφέρον να τα ανακαλύψουμε.

Διαφορετικά χρώματα, διαφορετικές περιεκτικότητες σε καφεΐνη, διαφορετικά επίπεδα βιταμινών και αντιοξειδωτικών: έχει όλα εκείνα τα διατροφικά χαρακτηριστικά που το καθιστούν έναν θησαυρό για την υγεία μας, ένα ολόκληρο οπλοστάσιο ωφέλιμων στοιχείων, που το κάνουν εκτός από απολαυστικό και απαραίτητο.

Ποιες διαφορές έχει όμως κάθε είδος τσαγιού; Πόσο διαφορετικό είναι τελικά το πράσινο από το μαύρο τσάι, ποιο έχει την λιγότερη καφεΐνη, ποιο μας βοηθά όταν είμαστε κρυωμένοι, ποιο όταν θέλουμε να αδυνατίσουμε και ποιο μας χαλαρώνει; Επιχειρούμε μια «ανάλυση» στα φύλλα του τσαγιού, για να γνωρίζουμε ποιο τσάι ταιριάζει σε κάθε περίσταση και κάθε ανάγκη.


Τα είδη του τσαγιού

Τα πιο διαδεδομένα είδη, τα οποία μπορείτε εύκολα να βρείτε και στην Ελλάδα, είναι το λευκό, το πράσινο, το μαύρο τσάι, το τσάι oolong και το κόκκινο. Όλα τα είδη (εκτός από το κόκκινο) προκύπτουν από την επεξεργασία των φύλλων του φυτού Camellia sinensis και ο διαχωρισμός τους οφείλεται κυρίως στο διαφορετικό ποσοστό οξείδωσης στο οποίο υποβάλλονται τα φύλλα – για παράδειγμα το μαύρο τσάι είναι το περισσότερο οξειδωμένο από όλα.

Μόνο το κόκκινο τσάι προέρχεται από το νοτιοαφρικανικό φυτό Rooibos (επιστημονική ονομασία Aspalathus linearis), που στη γλώσσα Αφρικάανς σημαίνει «κόκκινος θάμνος».

Τα SOS του τσαγιού

Σε γενικές γραμμές, η κατανάλωση τσαγιού θεωρείται ευεργετική για την υγεία και την μακροζωία, χάρη στα αντιοξειδωτικά, τα φλαβονοειδή, τις πολυφαινόλες και τις κατεχίνες που περιέχει, όλα τους στοιχεία με ευεργετική συμβολή στον οργανισμό μας.

Λευκό τσάι

Πρόκειται για το λιγότερο επεξεργασμένο, και γι’ αυτό πιο ελαφρύ και απαλό στην γεύση τσάι. Ακριβώς εξαιτίας της ελάχιστης επεξεργασίας (μαζεύονται απευθείας τα «μπουμπούκια» του φυτού), διαθέτει τα υψηλότερα ποσοστά αντιοξειδωτικών ουσιών, γεγονός που το καθιστά «όπλο» ενάντια στις ελεύθερες ρίζες, οι οποίες καταστρέφουν το γενετικό υλικό.

Συλλέγεται μόνο λίγες ημέρες κάθε χρόνο, στην αρχή της Άνοιξης, και στη συνέχεια αποξηραίνεται χωρίς να οξειδωθεί, γι’ αυτό και είναι πιο ακριβό. Γερμανική έρευνα έδειξε πως το εκχύλισμα λευκού τσαγιού παίζει σημαντικό ρόλο στην αποφυγή της συσσώρευσης λιποκυττάρων στον λιπώδη ιστό – με άλλα λόγια στην λιποδιάλυση.

Η πρόληψη εμφάνισης καρκίνου του προστάτη, του στομάχου και του λεπτού εντέρου λόγω των φλαβονοειδών που περιέχονται στο λευκό τσάι, και η μείωση της χοληστερόλης χάρη στις κατεχίνες είναι μερικές ακόμη από τις ευεργετικές του δράσεις.

Το λευκό τσάι είναι επίσης αντιβακτηριακός και αντιϊκός παράγοντας που προστατεύει από διάφορους μολυσμαντικούς οργανισμούς, θωρακίζοντας το ανοσοποιητικό σύστημα, ενώ ίσως να μπορεί να βελτιώσει τα συμπτώματα σε άτομα φορείς του ιού HIV.

Επιπρόσθετα, λόγω του ότι το τσάι περιέχει μικρές ποσότητες φθορίου συμβάλλει στη διατήρηση του σμάλτου των δοντιών, ενώ παράλληλα βοηθά στην πρόληψη πλάκας και τερηδόνας.

Να σημειωθεί πως το λευκό τσάι διαθέτει τα χαμηλότερα επίπεδα καφεΐνης, ενώ έχει παρατηρηθεί πως μπορεί να έχει θετική επίδραση στην καταπολέμηση της κατάθλιψης, χάρη σε ουσίες που εισέρχονται στον εγκέφαλο και μειώνουν το πνευματικό και σωματικόστρες.

Πράσινο τσάι

Το βαρύ πυροβολικό του τσαγιού έχει γίνει αντικείμενο χιλιάδων ερευνών, που διαπιστώνουν μέρα με τη μέρα όλο και περισσότερα οφέλη τα οποία σχετίζονται με την κατανάλωσή του. Ελαφρώς πιο επεξεργασμένο από το λευκό τσάι, το πράσινο είναι εξαιρετικά πλούσιο σε αντιοξειδωτικά (περισσότερα από το μαύρο και το Oolong, αλλά λιγότερα από το λευκό), κυρίως κατεχίνες, με κυρίαρχη την επιγαλλοκατεχίνη.

Γενικά, το συγκεκριμένο είδος τσαγιού έχει μελετηθεί εκτενώς και οι επιστήμονες επιβεβαιώνουν τις ευεργετικές του ιδιότητες, καθώς φαίνεται ότι συμβάλλει στη ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου και χοληστερίνης στο αίμα, προστατεύει από την αθηροσκλήρωση, ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα και έχει αντικαρκινικές ιδιότητες.

Άλλωστε, δεν είναι τυχαίο ότι οι Κινέζοι το χρησιμοποιούν ως φάρμακο για περισσότερα από 4.000 χρόνια. Επιπλέον, έχει πολύ μικρή περιεκτικότητα σε καφεΐνη και τεΐνη.

Πιο συγκεκριμένα, ορισμένες από τις πιο ενδιαφέρουσες έρευνες υποδεικνύουν τα εξής:

- Η συχνή κατανάλωση πράσινου τσαγιού έχουν μικρότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν καρδιαγγειακές παθήσεις και ορισμένους τύπους καρκίνου.

- Συγκεκριμένα, οι ουσίες που περιέχουν, λέει ιαπωνική έρευνα, ενδεχομένως καταπολεμούν τα βακτήρια που σχετίζονται με τον καρκίνο του στομάχου, αλλά και του μαστού:

- Τα φλαβονοειδή που περιέχει μια κούπα τσάι είναι περισσότερα από οποιαδήποτε άλλη υγιεινή τροφή (όπως τα φρούτα και τα λαχανικά) – πρόκειται για ουσίες με αντιοξειδωτική και αντικαρκινική λειτουργία.

- Χάρη στις κατεχίνες που περιέχει, βοηθά σε προγράμματα ελέγχου ή απώλειας βάρους.

- Συμβάλλει στην αύξηση της πυκνότητας των οστών, κάτι που το καθιστά σύμμαχο ενάντια στην οστεοπόρωση.

- Υπάρχουν ερευνητικές ενδείξεις για την δράση του πράσινου τσαγιού ενάντια στην φθορά των εγκεφαλικών κυττάρων, κάτι που επίσης βοηθά στην αντιμετώπιση εγκεφαλικών και της νόσου του Alzheimer.

Μαύρο τσάι

Πρόκειται για ένα από τα δημοφιλέστερα και πιο διαδεδομένα είδη τσαγιού στον κόσμο και έχει υποστεί την μεγαλύτερη επεξεργασία από όλα τα υπόλοιπα, γι’ αυτό και διαθέτει επιβλητική, πλούσια γεύση, που μάλιστα διατηρείται για ολόκληρα χρόνια αποθηκευμένο στο ντουλάπι μας.

Αυτός ο τύπος τσαγιού περιέχει τη μικρότερη ποσότητα κατεχινών (είδος φωτοχημικού που σχετίζεται με αρκετά οφέλη για την υγεία μας) εξαιτίας της μεγάλης διάρκειας επεξεργασίας.     

Παρά την επεξεργασία που υπόκειται, το μαύρο τσάι διατηρεί επαρκή ποσότητα αντιοξειδωτικών, τα οποία θωρακίζουν το ανοσοποιητικό σύστημα.

Το μαύρο τσάι περιέχει μεταξύ άλλων θειαρουμπιγίνες, αντιοξειδωτικά που ανήκουν στην ομάδα των πολυφαινολών, τα οποία, βάσει μελετών, εκδηλώνουν αντιφλεγμονώδη δράση και μπορούν να συμβάλλουν στον έλεγχο της υπερλιπιδαιμίας.

Μπορεί επίσης να μειώσει τα επίπεδα της «ορμόνης του στρες» (κορτιζόλης), ενώ έχει μελετηθεί και η θετική του επίδραση σε όσους πάσχουν από Parkinson, καθώς και σε όσους θέλουν να την προλάβουν. Συμπληρώστε, τέλος, και τις μελέτες που του αποδίδουν θετικές επιδράσεις ενάντια στον καρκίνο, την χοληστερίνη, την αρθρίτιδα, την κακή στοματική υγιεινή και την παχυσαρκία.

Σημειώστε, ωστόσο, πως ενώ όσο περισσότερο μαύρο τσάι πίνετε, τόσο αυξάνονται τα οφέλη του, περιέχει το μεγαλύτερο ποσοστό καφεΐνης από όλες τις ποικιλίες τσαγιού – αλλά ακόμη κι έτσι, έχει μόλις τη μισή ποσότητα σε σύγκριση με τον καφέ.

Oolong

Είναι το παραδοσιακό κινεζικό τσάι που βρίσκεται «κάπου ανάμεσα» στο πράσινο και το μαύρο, αφού οξειδώνεται λίγο περισσότερο από το πρώτο και ελαφρώς λιγότερο από το δεύτερο.

Διαθέτει ελαφρώς λιγότερη καφεΐνη από το μαύρο τσάι, ενώ μερικές από τις ευεργετικές του δράσεις είναι οι εξής:

Ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος και του μεταβολισμού, δράση ενάντια σε ιούς και βακτήρια, ανακούφιση σε περιπτώσεις διαβήτη, εκζεμάτων και αλλεργιών, βοήθεια στην απώλεια βάρους (πιο πολύ και από το πράσινο τσάι) και σε μικρότερο βαθμό όλα τα οφέλη των προηγούμενων ποικιλιών τσαγιού.

Κόκκινο τσάι

Το κόκκινο τσάι προέρχεται από το φυτό Rooibos. Μπορεί να αντικαταστήσει επάξια τον καφέ, αφού τονώνει το νευρικό σύστημα χωρίς να περιέχει καφεΐνη. Φαίνεται πως μπορεί να έχει ευεργετική δράση σε περιπτώσεις αλλεργιών και πεπτικών προβλημάτων. Αυτό που το κάνει να ξεχωρίζει είναι η γλυκιά του γεύση.

Μερικά tips για το φλιτζάνι σας

- Το λευκό και το πράσινο τσάι θα πρέπει να καταναλώνονται σε συντομότερο χρονικό διάστημα από το μαύρο τσάι, το οποίο χάρη στο υψηλό ποσοστό επεξεργασίας μπορεί να διατηρηθεί φυλαγμένο πάνω από ένα έτος.

- Τα φύλλα τσαγιού είναι πιο ποιοτικά από την «σκόνη» τσαγιού που κυκλοφορεί ευρέως στο εμπόριο. Αλλά και καλύτερα από τα γνωστά φακελάκια: ΠΕΤΑΞΤΕ ΤΑ ΤΩΡΑ: Φακελάκια με τσάι γεμάτο θανατηφόρα φυτοφάρμακα.

Τσάι του βουνού

Μην ξεχνάμε και το δικό μας τσάι του βουνού, το οποίο επάξια και με το παραπάνω κατέχει μία υψηλή θέση στην προτίμησή μας

Επιβεβαιωμένη αντιοξειδωτική, αντιφλεγμονώδη, αντιμικροβιακή και αναλγητική δράση. Εύγευστο ρόφημα, με πολλές ευεργετικές δράσεις. Κατά του Αλτσχάιμερ.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου